افزایش وزن
تحریک اشتها، کند شدن سوخت و ساز، و ذخیرهٔ کالری بهصورت چربی از عوارض جانبی برخی داروهاست. زنانی که قرص ضدبارداری میخورند، یا درمان جایگزینی هورمون میکنند، احتمالاً کمی اضافه وزن پیدا میکنند. مصرف هر داروی گلوکوکورتیکوئید، مثل پردنیزون برای التهاب مفاصل، میتواند باعث افزایش وزن شود. آمیتیرپتیلین، که یک داروی ضدافسردگی است، باعث افزایش وزن میشود. داروهای ضد صرع و ضد اضطراب و داروهای شیزوفرنی که تغییر خلق و هیجان میدهند، نیز وزن را بالا میبرند.
در واقع، سلامت روانی بر وزن بدن تأثیر میگذارد. در حالی که بسیاری از مبتلایان به افسردگی کم میخورند و وزن کم میکنند، برخی دیگر میخورند و چاق میشوند. تمام انواع افزایش وزن ناشی از جمع شدن بیش از حد چربی در بدن نیست. این زیادی وزن ممکن است به علت احتباس مایعات ناشی از بیماری کلیه، کبد، یا قلب باشد. در احتباس آب، حتی قبل از پیدایش ورم قوزک، ممکن است سه تا پنج کیلو آب در بدن جمع شده باشد.
درمان افزایش وزن:
بعضی از علل افزایش وزن -مثل احتباس آب و عوارض جانبی داروها - نیاز به درمان طبی دارند و باید آنها را به پزشک اطلاع داد. مانند هر گرفتاری دیگر، درباره افزایش وزن هم مطالب زیادی میتوان گفت. ولی بعضی نکات اصولی هستند. بدن نمیخواهد تا حد بیماری چاق شود و با رعایت موارد ذیر ممکن است بتوانید وزن اضافی را کاهش دهید.
چربی نخورید. گرچه وجود چربی برای سوخت و ساز برخی مواد مغذی و ساختن هورمونها لازم است، نباید بیش از ۲۰ تا ۳۰ درصد کالریهای مصرفی روزانه را تشکیل دهد. مواد دارای چربی را بشناسید و از خوردن آنها امتناع کنید. متخصصات تغذیه خوردن غلات سبوس نگرفته، میوهها، و سبزیجات را توصیه میکنند. گوشت و لبنیات پر چرب کم بخورید و مصرف کره، مارگارین، روغن، و چاشنیهای چرب را بسیار کم کنید.
ورزش کنید. برای سوزاندن کالریهائی که بهصورت چربی در بدن جمع شده است، و اطمینان از ذخیره نشدن دوبارهٔ آن، باید بهطور منظم ورزش کنید. لزومی ندارد خود را کاملاً از پا بیندازید، کافی است روزانه سه تا پنج کیلومتر را ظرف یک ساعت پیادهروی کنید. یا ۱۵ دقیقه نرمش و ۱۵ دقیقه ورزش سبک دیگری بکنید. اگر این مقدار برایتان زیاد است، با کمتر از آن شروع کنید؛ مثلاً نیم ساعت پیادهروی کنید. مهم این است که بهطور منظم بدن را به حرکت درآورید.
ورزش به رفع افسردگی هم، که خود با پرخوری رابطه دارد کمک زیادی میکند. ماهیچهسازی کنید. از اینکه میگویند ورزش ماهیچهها را بزرگ میکند نترسید. هرچه تودهٔ ماهیچهای بدنتان زیادتر باشد، میزان سوخت و ساز و سوختن کالری در هنگام استراحت بالاتر میرود. این مورد حتی در سنین ۸۰ و ۹۰ سالگی هم درست است. اگر نگران عدم تناسب اندامتان هستید، ورزشهای مناسب برای حفظ وضع خود را از پزشک سئوال کنید.
روش زندگی را تغییر دهید. جلوگیری از افزایش وزن نیاز به تغییر روش زندگی با فعالیت کافی و خوردن متناسب دارد. فکر نکنید با رعایت این موارد به مدت کوتاهی وزنتان پائین میماند. این روش را باید در تمام طول عمر اجرا کنید.