❀ دسـتورات دارویـی ❀

نگاهى به ويژگى هاى ظاهرى و باطنى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم
پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) از جهت ظاهر و باطن كامل ترين انسانها بود، ذات و صفات ارجمندى داشت ، چهار شانه ، سفيد رنگ متمايل به سرخى ، چشمهايى درشت ، سياهى چشمانش شديد و مژگانش دراز، ابروئى تيز و كمانى ، و در بين دندانهايش فاصله ، گونه هايش نرم و كم گوشت ، پيشانى گشاده و در وسط بينى برآمدگى درخشانى وجود داشت .
بين دو شانه اش وسيع بود... ريشش پر و موى سرش تا به نرمه گوشش ‍ مى رسيد، مهر نبوت در بين شانه هايش مى درخشيد، قطره هاى عرق بدنش ‍ همچون دانه هاى مرواريد بودند و بوى خوش آن بر بوى عطريات بيشتر بود، به گونه اى راه مى رفت كه گوئى از بلندى به پائين حركت مى كند، هرگاه دستهاى مباركش را به جائى مى كشيد و يا با كسى دست مى داد بوى خوش ‍ دستش تا مدتى به مشام مى رسيد و هرگاه بر سر كودكى دست مرحمت مى كشيد تا مدتى آن كودك در ميان كودكان به عنوان اينكه پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) بر سر او دست كشيده شناخته مى شد، چهره اش همچون ماه شب چهارده مى درخشيد و به طور كلى در هيچ زمانى از گذشته و آينده هيچ كس داراى سيماى جالب و جاذب همچون او نبوده .
آن حضرت بسيار حياء و تواضع داشت ، كفش و لباس خود را خود وصله مى كرد و گوسفندش را خود مى دوشيد و با شيوه نيك در خدمت اهل خانه اش بود، او مستمندان و تهى دستان را دوست مى داشت و با آنها نشست و برخاست و از بيمارانشان عيادت مى كرد و جنازه هاى آنان را تشيع مى نمود، هرگز فقيرى را تحقير نمى كرد و عذر افراد را مى پذيرفت و با هيچ كس برخورد ناپسندى نداشت با بيوه زنان و بردگان متواضعانه راه مى رفت ، خشم و شاديش فقط براى خدا بود، پشت سر افراد خود راه مى رفت و مى فرمود: پشت سرم را براى فرشتگان روحانى بگذاريد.
بر اثر شدت گرسنگى سنگ بر شكم مبارك مى نهاد با اينكه كليدهاى خزائن زمين به او داده شده بود! كوه ها از او خواستند كه برايش طلا شوند ولى آن حضرت قبول نكرد.
انسان صاحب فضل را گرامى مى داشت و گاهى مزاح و شوخى مى نمود ولى در شوخى جز حق و راست چيزى نمى گفت .
آن حضرت بسيار به درگاه خدا گريه و زارى مى كرد و همواره از خدا مى خواست كه او را داراى اخلاق نيك و روح و جانش را با ارزشهاى عالى اخلاقى بيارايد و در دعا مى فرمود: اللهم حسن خلقى و خلقى خدايا ظاهر و باطن مرا نيكو گردان ⁽⁸⁵⁾.

نمونه هائى از اخلاق پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم
در جنگ احد دندان هاى جلو دهان پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) شكست و صورت شان شكافت ، اصحاب آن بزرگوار بسيار ناراحت شدند و از آن حضرت خواستند كه دشمن را نفرين كند، پيامبر فرمود:
انى لم ابعث لعانا و لكنى بعثت داعيا و رحمه من ناسزاگو مبعوث نشده ام بلكه دعوت كننده و مايه رحمت مبعوث شده ام ، و سپس به جاى نفرين چنين دعا فرمود: اللهم اهد قومى لا يعلمون خدايا قوم مرا هدايت كن زيرا ناآگاه هستند.
عمر ابن خطاب به پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) گفت : پدر و مادرم به فدايت اى رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم )، نوح (عليه السلام ) بر قوم خود نفرين كرد و گفت : رب لا تذر الارض من الكافرين ديارا⁽⁸⁶⁾ پروردگار در روى زمين احدى از كافران را زنده مگذار، اگر تو ما را نفرين كنى همه ما به هلاكت مى رسيم ، اينك ببين كه صورتت مجروح و دندانهايت شكسته شده در عين حال به جاى نفرين براى دشمن دعا مى كنى .
اين شيوه پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) كه جامع ارزش هاى اخلاقى و درجات نيكوكارى عالى و حسن خلق بزرگوارى و درجه عالى صبر و استقامت و حلم است ، خوب دقت كن تا آنجا كه به سكوت و بردبارى اكتفا نشده بلكه آن حضرت دشمنان را مورد لطف قرار داده و براى آنها دعا كرده است و با تغيير ((قومى )) يعنى قوم من علت محبت خود نسبت به آنها را آشكار نموده است و سپس از جانب آنها معذرت خواسته كه آنها ناآگاه هستند⁽⁸⁷⁾.

ظاهر سازى در برابر دشمن
امام صادق (عليه السلام ) در تفسير آيه ذيل فرمود:
و اعدوا لهم مااستطعتم من قوه يكى از مصاديق آن خضاب كردن سر و صورت به رنگ سياه مى باشد تا رزمندگان پير در نظر دشمنان جوان جلوه كنند.
سپس فرمود: روزى مردى در حالى كه موهاى صورتش را با زنگ زرد خضاب كرده بود خدمت رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) رسيد، حضرت به او فرمودند:
كار خوبى كرده اى ! چند روز بعد آن شخص موهايش را با حنا رنگ كرد و خدمت پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) شرفياب شد حضرت تبسم كردند و فرمودند:
اين رنگ از رنگ قبلى بهتر است ، مرتبه سوم كه به محضر رسول اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم ) مشرف شد ريش خود را با رنگ سياه رنگ كرده بود همينكه حضرت او را ديدند خنديدند و فرمودند: اين از دو مرتبه اول و دوم بهتر است ⁽⁸⁸⁾.

باقى مانده غذا
روزى رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) ديدند كه ابو ايوب انصارى آنچه از ذرات نان و غذا در سفره ريخته شده برداشته و مى خورد.
حضرت به او فرمودند: عمل خوبى است و بركت براى تو دارد.
ابو ايوب پرسيد: آيا آنچه فرمودى اختصاص به شخص من دارد؟
حضرت فرمودند: هركس چنين كند مورد بركت و خير خواهد شد و خداوند او را از مرض هائى مثل ديوانگى ، جذام ، برص ، حماقت ، محفوظ خواهد داشت ⁽⁸⁹⁾.

عباى حضرت را روى صورت گذاشت و بوسيد
روزى رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) وارد يكى از خانه هايش ‍ شد، اصحاب براى زيارت حضرت به محضرش مشرف شدند، تعداد آنها زياد بود و اتاق پر شد، جريربن عبدالله وارد اتاق شد اما محلى براى نشستن پيدا نكرد و در آستانه در اتاق نشست ، حضرت عباى خود را برداشت و به او داد و فرمود: اين عبا را زير انداز خود قرار بده .
جرير عبا را گرفت و آن را به صورت خود گذاشته و آن را بوسيد و در حالى كه گريه مى كرد آن را در هم پيچيد و به رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) داد و فرمود: من روى عباى شما نمى نشينم ، اميدوارم همانگونه كه مرا احترام كرديد، خدا شما را گرامى دارد.
پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) نگاهى به طرف راست و چپ خود كرد و فرمود: وقتى كه شخصى نزد شما آمد او را گرامى بداريد و همينطور نسبت به كسى كه حقى بر شما دارد رفتار كنيد⁽⁹⁰⁾.

جسارت عرب و نيكى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم
انس ابن مالك مى گويد: من در حضور پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) بودم ، عبائى كه حاشيه غليظى داشت و بر دو شش بود، يك نفر مرد عرب روستائى آمد و عباى آن حضرت را گرفت و محكم كشيد به طورى كه حاشيه عباگردن آن حضرت را خراشيد.
سپس گستاخانه گفت : اى محمد! از مال خدا كه در نزد تو هست ، بر اين دو شترم باركن تا ببرم ، چرا كه اين امول نه مال توست و نه مال پدرت .
آنگاه حضرت لحظه اى سكوت كرد فرمود: اى مرد عرب ! مال ، مال خداست و من بنده خدا هستم
آنگاه حضرت فرمود: اى مرد عرب ! اين آسيبى كه به من رسانيدى به تو برسانم ؟
مرد عرب گفت : نه
پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود: چرا!؟
مرد عرب گفت : زيرا تو، بدى را با بدى جواب نمى دهى از سخن او پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) خنديد سپس دستور داد بر يكى از شتران او جو و بر ديگرى خرما بار كردند و به او دادند⁽⁹¹⁾.

به سخن در آمدن گوشت گوسفند
على (عليه السلام ) فرمود: يكى از ياران پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) بنام ((قتاده بن ربعى )) در جنگ احد يكى از چشمانش بوسيله نيزه دشمن از حدقه درآمد، او چشمش را بدست خود گرفت و به حضور پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) آمد و گفت :
اى رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم )! همسر من براى اينكه كور شده ام بغض مرا خواهد داشت و به من علاقه اى نشان نمى دهد.
رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) چشم او را گرفت و به جاى خود گذاشت بنحوى شفا يافت كه از نظر بينائى و قدرت ديد با چشم ديگرش ‍ فرقى نداشت .
على (عليه السلام ) فرمودند: هنگامى كه رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) طائف را محاصره نمود مردم طائف يك گوسفند پوست كنده مسمومى را براى پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرستادند، ناگاه ساق دست گوسفند به سخن در آمد و گفت :
يا رسول الله ! مبادا مرا بخورى ! زيرا من مسموم هستم و...⁽⁹²⁾

حضرت را خنداند
روزى پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) بسيار ناراحت بود بطورى كه چهره اش تغيير كرده بود؛ در اين وقت عربى آمد و خواست نزد حضرت برود و مطلبى بگويد.
اصحاب به او گفتند: امروز حضرت ناراحت است و صلاح نيست مزاحم بشوى !
مرد عرب گفت : به خدا قسم نزد او مى روم و او را مى خندانم و از ناراحتى بيرون مى آورم ؛ پس مرد عرب نزد حضرت رفت و گفت :
اى رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) ما شنيده ايم كه در دجال وقتى ظاهر مى شود مقدارى آبگوشت براى مردم مى آورد و مردم در حال قحطى هستند و عده اى هم از گرسنگى مى ميرند؛ آيا اگر من او را ديدم از آن غذا نخورم تا هلاك شوم يا اينكه از آن غذا بخورم و چون سير شدم به خدا ايمان آوردم و از او بيزارى بجويم ؟
حضرت بقدرى خنديد كه دندانهايش پيدا شد و فرمود: خدا تو و مومنين را از او بى نياز كند⁽⁹³⁾.

پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم سفارش دختر دارها را كرده
مردى خدمت رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) آمد، يكى از افراد را نزد رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) ديد، به او گفت : خداوند دخترى به تو مرحمت فرموده ؛ رنگ مرد تغيير كرد.
حضرت فرمود: تو را چه شده ؟
عرضه داشت : خير است !
حضرت فرمود: بگو براى تو چه پيش آمده ؟
او گفت : از منزل كه آمدم همسرم درد زائيدن داشت ، اين مرد به من خبر داد كه همسرم دختر زائيده و رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود:
1 - زمين حامل اوست
2 - آسمان سايه انداز اوست
3 - خداوند روزى دهنده اوست
4 - دختر گياه خوش بوئى است كه آنرا مى بوئى ؛
و بعد حضرت رو به جانب اصحاب كردند و فرمودند: كسى كه داراى يك دختر است گرفتار است و آن كه دو دختر دارد امان بر او و هر كه داراى سه دختر است جهاد و هر كار سختى از او ساقط است و هر كه داراى چهار دختر است اى بندگان خدا او را كمك كنيد و به او قرض دهيد و اى بندگان حق به او رحم كنيد⁽⁹⁴⁾.

سخن گفتن عقاب با پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم
روزى پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) وضو گرفت و خواست كفشهاى خود را بپوشد كه ناگهان عقابى از آسمان آمد و كفش حضرت را ربود و پرواز كرد؛ سپس آن را از بالا رها كرد، موقع سرنگون شدن كفش مار سياهى از درون آن به زمين فتاد.
عنايت الهى به اين ترتيب ، عقاب را خير خواه پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) نمود؛ آنگاه عقاب به پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) گفت :
ضرورت مرا وادار كرد به گستاخى نموده و كفش شما را ربوده و به هوا ببرم ؛ وگرنه من در پيشگاه شما چنين جسارتى را نبايد بكنم .
پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) از او تشكر كرد و فرمود: اين جفاى ظاهرى تو را ديديم ولى مى دانستم كه اين جفا عين وفاست من به ظاهر غمگين شدم ولى در واقع از غم بزرگتر كه در انتظارم بود نجات يافتم ؛ گرچه خداوند غيبها را به ما آموخته ولى در آن لحظه دلم به خود اشتغال داشت .
عقاب گفت : غفلت از تو دور است و هم اگر اين مار را درون كفش ديدم انعكاس از نور تو، چشمم را بينا كرد.
عكس حقيقت نورانى همه جا را روشن مى كند و عكس ظلمت ، همه جا را تاريك مى كند؛ عكس بنده الهى همه نور است ولى عكس مردم بيگانه كورى و تيرگى است .

هفتاد هزار فرشته دروغگو را لعن مى كنند
رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود هرگاه مؤ منى بدون عذر شرعى دروغ بگويد هفتاد هزار فرشته بر او لعنت مى كنند و از دل وى تعفن و بوى گند بلند مى شود تا به عرش مى رسد و خداى تعالى به سبب آن دروغ گناه هفتاد زنا بر او مى نويسد كه آسان ترين آنها زنائى است كه با مادر خود انجام داده باشد.
از رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) پرسيدند: مومن ترسو مى باشد؟
فرمودند: بلى
عرض كردند: بخيل مى باشد؟
فرمودند: بلى
عرض كردند: دروغ گو مى باشد؟
فرمودند: خير
و نيز از حضرت روايت شده كه واى بر كسيكه به دروغ سخن بگويد تا حاضران را بخنداند، واى بر او، واى بر او، واى بر او!
حضرت فرمودند: دروغ روزى انسان را كم مى كند؛ و سه خصلت است كه در هر كس باشد او منافق است اگر چه روزه بگيرد و نماز بخواند و خيال كند كه مسلمان است .
1 - در سخن دروغ بگويد.
2 - هنگامى كه وعده دهد عمل نكند.
3 - و چون مورد اطمينان قرار گيرد خيانت كند⁽⁹⁶⁾.